Vasthoudendheid
Mercedes-Benz als truckfabrikant heeft één eigenschap volop: lef. Ze stonden aan de wieg van heel wat technische noviteiten, zoals elektronische dieselregeling, de dubbelwerkende motorrem (konstantdrossel), ABS in combinatie met ASR - en EPS, het in 1987 gelanceerde volautomatische schakelsysteem voor de versnellingsbak van zware trucks.
Ze namen al snel de moedige stap om dit systeem standaard in te bouwen in hun trucks voor de hoogste gewichtsklasse, ook al leverde het hen in eerste instantie met kinderziekten meer problemen dan profijt op. Dat ze bij Mercedes-Benz toch doorgezet hebben valt te prijzen. Met hun vasthoudendheid hebben ze een plaats in de markt gecreerd voor dit type versnellingsbak - hij is inmiddels niet meer weg te denken uit trucks in de hoogste gewichtsklasse.
Die geschiedenis lijkt zich nu te gaan herhalen. Want als eerste komt Mercedes-Benz met een elektronisch geregelde versnellingsbak voor het distributiesegment op de markt. Daarmee opnieuw het spits afbijtend, in een klasse waar de automatisch geschakelde versnellingsbak beter op zijn plek is dan waar ook. Want in het distributievervoer wordt er echt veel geschakeld, aanzienlijk meer dan in het vervoer over langere afstand. Dus betekent zo'n automatisch schakelende bak echt een ontlasting voor de chauffeur, die bovendien de ruimte krijgt om beter op het verkeer om hem heen te letten. En daarmee een veiliger verkeersdeelnemer te zijn.
Zesversnellingsbak
Gebaseerd is het Telligent automatische schakelsysteem voor distributievoertuigen op het Telligent systeem dat op trucks voor de hogere gewichtsklasse wordt toegepast.
In feite werden uit het Telligent-systeem voor trucks uit de hogere gewichtsklasse een aantal elementen genomen en ingepast in een geautomatiseerd schakelsysteem voor distributievoertuigen, dat makkelijk op te bouwen is op een bestaande versnellingsbak. In eerste instantie bouwt Mercedes-Benz dit systeem op de G60 of G85 versnellingsbak op, allebei geheel gesynchroniseerde zesversnellingsbakken, en te leveren op alle Atego-varianten van 150 t/m 230 PK. Bij onze testtruck was hij gecombineerd met een OM 906 LA III/2 230 PK sterke dieselmotor.
De reden dat de levering van het Telligent schakelsysteem voorlopig wordt beperkt tot deze zesversnellingsbakken, is de software: die moet per versnellingsbak en per motor worden afgestemd, om een soepel functionerend schakelsysteem te krijgen waarbij deze beide componenten goed met elkaar kunnen communiceren via de boordcomputer. Voor de twaalfversnellingsbak is die software er nog niet, terwijl de vijfversnellingsbak geen eigen Mercedes-Benz product is maar afkomstig van ZF.
Overgenomen van het Telligent systeem voor grotere versnellingsbakken is ook de bediening. In de cabine van de Atego met Telligent geautomatiseerd schakelsysteem vinden we dezelfde bedieningsmodule als in die van de Actros, met een versnellingshendel voorzien van een functieknop en een neutraalschakelaar in de handgreep, en met een modusschakelaar voor manueel of automatisch schakelen. Hij vervangt de versnellingshendel en het koppelingspedaal - want ook dat heeft de Atego met Telligent schakelsysteem niet meer.
De "kleine" Telligent schakelautomaat biedt alle flexibiliteit van de grote broer: wil je tussentijds met de hand ingrijpen, bijvoorbeeld omdat je vindt dat de Telligent te lang wacht met schakelen, dan kan dat. Met een tikje tegen de schakelhendel breng je de bak ertoe een stap op te schakelen zonder dat hij van de automatische naar de manuele bedieningsmodus gaat. En wil je de bak bijvoorbeeld in de file in een bepaalde versnelling vastzetten, dan doe je dat door van automatisch naar manueel schakelen te switchen. Daarna wel weer zorgen dat je de schakelaar terugzet, anders gaat de bak ervan uit dat je handmatig wilt blijven schakelen.
Op zich is dat overigens ook geen probleem - met een tikje vooruit tegen de versnellingshendel schakel je een stap op, geef je een tikje naar achteren, dan schakelt hij een stap terug. Het voordeel daarvan is dat je zelf het schakelmoment kunt bepalen. Laat je dat in de automatische stand aan Telligent over, dan schakelt hij ruim boven de 2000 toeren - de motor is in dat toerengebied goed te horen. Wil je wat meer rust in de cabine, dan kun je besluiten om bij 1500 toeren al handmatig te schakelen. De motor kan dat prima aan, en ook de versnellingsbak heeft er geen problemen mee.
Beveiligd
Beveiligd is de Telligent schakelautomaat voor distributietrucks ook op dezelfde manier als die voor de grote trucks. Staat de bak in de manuele stand, en vergeet je om te schakelen, dan klinkt er een signaal in de cabine. Staat de bak in de automatische stand en kom je bijvoorbeeld stil te staan voor een stoplicht, dan klinkt er na 90 seconden een signaal dat aangeeft dat de bak in de neutraalstand gaat. Reageer je daar niet op, bijvoorbeeld door even het gaspedaal licht aan te raken, dan zie je in het display ook echt de N van neutraal verschijnen en begint het schakelproces helemaal van voor af aan. Dat betekent met de versnellingshendel de wegrijversnelling kiezen en vervolgens wegrijden door gas te geven.
Het rijden met deze Atego met Telligent automatisch schakelende versnellingsbak is een ongekend plezier. Niet alleen omdat je hier als chauffeur echt merkt dat je veel werk uit handen wordt genomen, doordat je nu geen omkijken meer hebt naar de koppeling en de versnellingsbak, maar vooral ook omdat de werking van de versnellingsbak heel makkelijk aan je persoonlijke voorkeur is aan te passen door handmatig in te grijpen op het moment dat je dat nodig vindt. De chauffeur blijft dus de man die bepaalt wat er gebeurt. Dat is ook het grote voordeel van een geautomatiseerd schakelsysteem als Telligent tegenover een volautomatisch schakelende versnellingsbak, waar je als bestuurder geen enkele grip op hebt.
DaimlerChrysler vraagt een vrij forse hand vol munten voor deze Telligent optie, hij staat voor iets meer dan 3000 euro in de prijslijst. Die zul je natuurlijk als ondernemer willen terugverdienen. De vraag is waar je die mogelijkheden moet zoeken - beperking van de koppelingsslijtage en van het brandstofverbruik zijn van die ongrijpbare grootheden, waar je bij dit soort van vervoer eigenlijk weinig mee kunt.
Als ondernemer zul je het besluit om te investeren in dit Telligent schakelsysteem voor jezelf waarschijnlijk op een andere manier moeten verantwoorden. Bijvoorbeeld met argumenten als het ontlasten van de chauffeur, door een beperking van zijn taken in de cabine, waardoor hij zich beter kan concentreren op het verkeer. Of misschien in een hogere restwaarde op het moment dat de auto wordt afgestoten.
Ergonomie en veiligheid
Overigens heeft de inbouw van het Telligent schakelsysteem geen enkele verdere consequentie voor de Atego, het blijft helemaal dezelfde auto wat betreft rijeigenschappen, comfort, etcetera.
Het is een auto waar je je als chauffeur bijzonder snel in op je gemak voelt, en waarmee je je op woonerven kunt vertonen zonder geconfronteerd te worden met verwijtende blikken. Opvallend aspect blijft de onderrijbeveiliging langs het chassis tussen de voor- en achteras, die moet voorkomen dat voetgangers, fietsers en andere motorvoertuigen tussen de wielen van de auto terechtkomen met alle mogelijke gevolgen die dat kan hebben. Het maakt de Atego tot een veilige auto, die voor andere verkeersdeelnemers geen bijzonder risico meer betekent. Vorig jaar nieuw toegevoegd zijn de Telligent elektronisch geregelde remmen, die een aanzienlijk kortere remweg opleveren dan een conventioneel luchtdrukbediend remsysteem.
Maar belangrijkste aspect van de Telligent remmen is uiteraard de kortere remweg, die dit systeem oplevert doordat de elektronica zo snel mogelijk alle remvermogen uit het remsysteem haalt. Het levert in de praktijk een bekorting van de remweg met enkele meters op. En dat kan net het verschil zijn tussen een vervelend ongeluk of gewoon je weg kunnen vervolgen.
Een tweede interessante aspect van de Atego is de cabine. Door toepassing van een uniek tweedelig chassis, met een bijzonder laag deel aan de voorzijde, kon de cabine laag worden gehouden. Het resultaat van het lagere cabineprofiel is dat de Atego een wat vriendelijker uitstraling combineert met een groot in- en uitstapgemak voor de chauffeur. Mercedes-Benz combineert die makkelijke instap bij de Atego met een deur die heel ver opent - meer liefst 95 graden.
Zo zitten er nog een aantal doordachte details in en om de cabine, die rekening houden met de dagelijkse praktijk van het distributievervoer en de gebruiken, de wensen en gewoontes van de chauffeur. Zoals volop ruimte voor documenten en andere spullen. De Atego cabine combineert volop ruimte een goed comfort en mogelijkheid om je zitpositie individueel te kiezen door de gecombineerde verstelmogelijkheden van het stuur en de stoel. Met name de verstelmogelijkheid van de stoel in de lengterichting is bijzonder ruim. Het geluidsniveau in de cabine is met 69 dB(A) laag.
Rijeigenschappen
Wat rij-eigenschappen betreft is de Atego een auto waar ook niets op af te dingen valt. Met paraboolveren voor en luchtvering achter biedt hij een mooi compromis tussen stabiliteit en comfort, zowel op de grote weg als binnen de bebouwde kom.
Door de flinke wielinslag en de licht te bedienen, direct reagerende besturing is de Atego ook een heel wendbare auto, die je vrij makkelijk in alle richtingen manoeuvreert. Bij dat manoeuvreren is een goed zicht essentieel, ook dat heeft de Atego dankzij de royale cabinebeglazing en vrij forse spiegels, die door het ontbreken van stijlen in de portierruiten een ongehinderde blik op de directe omgeving van de truck bieden.
Aangedreven werd onze testauto door een OM 906 LAIII motor, een zescilinder diesel met elektronisch geregelde PLD inspuiting die voldoet aan de Euro 3 emissienormen. Die motor levert een hoogste vermogen van 170 kW of 231 PK bij 2200 tpm en een hoogste koppel van 810 Nm tussen de 1200 en 1600 omwentelingen per minuut. Van een motor met zo'n koppelverloop mag je een flexibel gedrag verwachten, en dat die in staat is om veel tempowisselingen op eigen kracht op te vangen. Dat doet die dan ook probleemloos.
Samenvattend
Met de komst van het Telligent automatische schakelsysteem is de Atego van Mercedes-Benz één van de vooruitstrevendste distributievoertuigen op de markt geworden - een ware verbeteraar van de soort. Jammer dat Mercedes niet de stap heeft durven herhalen die ze destijds zetten bij de introductie van EPS, namelijk dit schakelsysteem meteen maar standaard inbouwen. Maar misschien komt dat nog, ter gelegenheid van een facelift of zo.
|
|
